Akıllı Gündem

Türk kültür balıkçılığı ihracat rekoru kırdı

Türkiye kültür balıkçılığında, hedef büyütüyor. 1987 yılında Bodrum’da Güllük Körfezi’nde temelleri atılan kültür balıkçılığı, geçen 30 yıllık süreç içerisinde Türkiye’de yıllık balık üretiminin yarısına yakın bölümünü gerçekleştirirken, hem istihdam hem de ihracat rekoru kırdı…

Türk kültür balıkçılığı ihracat rekoru kırdı

Su Ürünleri Yetiştiricileri Üretici Merkez Birliği (SUYMERBİR) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı İhsan Bozan, Türkiye’nin AB ülkelerine, hayvansal gıda ürünü kaleminde tek ihracatının kültür balıkları olduğunu belirterek yıllık satış rakamlarının 800 milyon doları aştığını söyledi. Bozan, “Üretim ve ihracat konusunda 2015 yılında Yunanistan’ı geride bıraktık. 2023 hedefimiz 1 milyar dolardı, ancak sektör bu 2023 hedefini 1.5 milyar dolara çıkardı. Sektör olarak Türkiye’de ilk kez ‘Bizim devlet desteğine ihtiyacımız yok, gıda alanında başka üretim sahalarına destek verilmesini isteyerek, devletin verdiği teşvik desteklerini durdurmasını’ STK olarak biz kendimiz talep ettik. Sanırım bu talep Türkiye’de bir ilk oldu” dedi…

 

YILLIK ÜRETİM 253 BİN TONU GEÇTİ

 

Türkiye’de denizlerden yılda 335 bin ton balık avlanırken, açık denizlerde kurulan balık çiftliklerinde üretimin, 253 bin 395 tona dayandığını belirten SUYMERBİR Başkan Yardımcısı Bozan, Bodrum Güllük Körfezi’nde kurulu çok sayıda kültür balığı üretim tesislerinin, 2023 ihracat hedefleri doğrultusunda yetersiz kaldığını söyledi. Bozan, üretimin artırılmasının binlerce kişiye istihdam ve Türkiye’ye döviz girdisi sağlayacağını belirterek Mersin’de kurulacak olan kültür balığı üretim alanlarına büyük önem verdiklerini söyledi. Türkiye’de 18 üretici birliğini tek çatı altında toplayan SUYMERBİR üyelerinin yeni üretim alanlarına ihtiyacı bulunduğunu belirten Bozan, yerli tüketiciye de “Kültür balığı tüketmesi” çağrısında bulundu.

 

KÜLTÜR BALIKÇILIĞI NERELERDE YAPILIYOR?

 

Kültür balıkçılığının Türkiye’de bir planlama yapılmadan turizm bölgesi olarak nitelendirilen koylarda iptidai tesislerde başladığının altını çizen İhsan Bozan şu bilgileri verdi; “Ama altını çizerek ifade etmekte fayda var, kültür balıkçılığı sektörü hiçbir zaman illegal olmadı, kaçak olmadı, her daim devlet tarafından ilgili mevzuatlar çerçevesinde lisanslandırıldı, devlet tarafından kiralanmış deniz sahalarında üretim yapıldı. Tabi zaman içerisinde sektörün ileri görüşlü önderleri tarafından, bu durumun koylarda ilerleyemeyeceği ön görüldü ve 2000 yılından itibaren çiftlikler koylardan çıkarak

daha açık denizlere çıktı. 2008 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın çıkardığı mevzuatlarda koy ve körfezlerdeki çiftlik sahaları için bir takım yeni kriterler belirlendi. Balık çiftlikleri bugün kıyıdan en az 0.6 deniz mili uzakta ve 30 metreden daha deniz alanlarda, akıntısı olan alanlarda kurulmak zorunda. Bugün üretimin yüzde 65’i Muğla’nın Bodrum ve Milas ilçelerinde yapılıyor. Muğla, Aydın İzmir Mersin’de planlanan üretim alanlarının yanısıra Karadeniz’de Ordu ve Samsun’da üretim alanları için çalışmalar yapılıyor.”

 

KÜLTÜR BALIKÇILIĞI İÇİN MEVZUAT NE DİYOR?

 

Türk deniz ve göllerinde kültür balıkçılığı üretimi için 14 ayrı kurumdan ön izin alınarak ÇED sürecinin başlatıldığını söyleyen Bozan, üretim aşamasına kadar zamanın uzadığını belirterek “Bunun önüne geçmek için bütün kurumlar bir araya gelerek bir komisyon oluşturarak, bu alanlarda bir saha çalışması yapıldı. Muğla bölgesinde sorun olmadı, çünkü burada zaten balık çiftlikleri vardı. Aydın bölgesinde Turizm Bakanlığı blokaj koydu. 4 bölgeden bir tanesi için çalışma yapılabiliyor. Mersin’de 8 bölgeden 4’ünde mutabık kalındı. Bu arada Mersin’de bazı STK’ların açtığı davaların tamamında mahkeme üretici şirket lehinde karar verdi, Danıştay kararı ile bu durum kesinleşti. Bu süreçte Mersin’e yapılması planlanan yatırımlar Aydın’a kaydırıldığı için, Mersin’deki tesis kurulumu biraz gecikti.” Diye konuştu.

 

SEKTÖRÜN BÜYÜMESİ İÇİN YENİ ALANLARA İHTİYAÇ VAR

 

Muğla ve Aydın’da kültür balığı üretimi için ayrılan alanların tamamen dolduğunu belirten Bozan “Sektörün büyümesi için yeni alanlara ihtiyaç var. Yıllık ihracatımız 800 milyon dolar. 2023 hedefimiz 1 milyar dolardı, ancak sektör bu 2023 hedefini 1.5 milyar dolara çıkardı. Bugün deniz kültür balıkçılığının toplam kapasitesi 180 bin ton civarında, hedefin en az 350 bin tona çıkarılması planlanıyor. Suudi Arabistan iki yıl önce kültür balıkçılığı üretimi için harekete geçti, 2020 hedefini 600 bin ton olarak ortaya koymuş, tabi fantastik bir rakam. Çin tek başına 25 milyon ton su ürünleri üretebiliyorsa, 3 tarafı denizlerle çevrili Türkiye’nin bunu başarması hayal değil.

Muğla’da 135 bin dönüm alanda yılda 90 bin ton üretim yapılıyor. Mersin’de 4 bölgenin tamamı 179 bin dönüm ve planlanan üretim miktarı 45 bin ton, aslında bu da o bölgeler için çok az, o bölgelerde daha yüksek üretim yapılabilir…

 

Türk aqua kültür sektörü 2002 yılında en yakın rakibi Yunanistan’ın 5’ de biri kadardı. Yunanlı üreticiler AB desteğiyle cebinden beş kuruş harcamadan tesislerini kurdu üretime geçti. Aradan geçen zaman zarfında, mevcut hükümetimizin hayvancılığı destekleme kapsamında aqua kültür sektörü de doğrudan devlet desteği aldı. Bu destek sektörün önünü açıp, büyüme yönünde ivme kazanmasını sağlaması açısından bizler için önemli bir kilometre taşıdır. O yıllarda almış olduğumuz bu destek, bugün bizi dünya piyasalarıyla rekabet edebilir hale getirdi. 2015 yılına geldiğimizde ise sektör kendi talebiyle rekabet edebilir güce ulaştı. “Devlet desteğine ihtiyacımız yok, devlet başka gıda alanlarını, destek bekleyen sektörleri desteklesin düşüncesiyle desteğin kaldırılmasını talep etti. Bu da herhalde dünyada ilktir.”

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ