DOLAR
33,0019
EURO
35,9901
ALTIN
2.569,21
BIST
11.064,85
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
33°C
İstanbul
33°C
Az Bulutlu
Salı Açık
34°C
Çarşamba Açık
34°C
Perşembe Az Bulutlu
32°C
Cuma Az Bulutlu
33°C

Kıtalar birleştiğinde, Dünya’nın bir sonraki süper kıtası Amasya mı olacak?

Dünya’nın jeolojik tarihinde son 2 milyar yıldır, yaklaşık 600 milyon yıllık döngülerle kıtalar düzenli olarak birbirlerine yaklaşıyor ve …

Kıtalar birleştiğinde, Dünya’nın bir sonraki süper kıtası Amasya mı olacak?
04.10.2022 12:10
A+
A-

Dünya’nın jeolojik tarihinde son 2 milyar yıldır, yaklaşık 600 milyon yıllık döngülerle kıtalar düzenli olarak birbirlerine yaklaşıyor ve uzaklaşıyor. Bu yüzden gelecekte kıtaların tekrar birleşmesi kaçınılmaz gibi gözüküyor. Ancak jeologlar, bu birleşmenin Amerika’nın batı kıyısının Asya ile birleşmesiyle mi, yoksa doğu kıyısının Avrupa ve Afrika ile tekrar bir araya gelmesiyle mi olacağı konusunda uzun süredir tartışıyor. Yeni bir araştırma ise, Dünya’nın derinliklerinde temel değişiklikler yaşandığını ve bu yüzden sadece bu ihtimallerin ilkinin mümkün olduğunu söylüyor.

Kıtaların bir araya gelmesi, küçük adalar hariç olmak üzere Dünya’nın büyük bir kısmının tek bir devasa okyanus ile kaplanmasına sebep oluyor. En son süper kıta olan Pangea dönemi sırasında var olan bu tek büyük okyanus Panthalassa olarak adlandırıyor. Kıtaların ayrılması sırasında Dünya’daki okyanus sayısı da artıyor ve ayrılan kara kütlelerinin arasında kalanlara iç okyanus, kara kütlelerinin ilerlediği taraftakine de dış okyanus deniliyor. Atlantik ve Hint Okyanusları eski iç denizlerin kalıntıları iken, Pasifik ise dış okyanus olarak Panthalassa’nın kalan kısmı olarak tanımlanıyor.

En azından Curtin Üniversitesi Profesörü Zheng-Xiang Li ve ortak yazarların National Science Review üzerinde yayınlanan makalede söylediklerine göre Dünya, artık sadece dış okyanusların kapanabileceği bir evreye girmiş durumda. Yani, Pasifik’in ortadan kaybolması kaçınılmaz gözüküyor.

Atlantik Okyanusu, şu anda her yıl birkaç santimetre hızı ile büyüyor ve Pasifik de benzer bir hızla küçülüyor. Bu yüzden bu hesabı genişleterek günümüzde Dünya’nın en büyük okyanus havzası olan bölgenin ne zaman kapanacağını belirlemek oldukça kolay. Jeologlar daha önce de bu işlemi yaptılar ve oluşacak süper kıtayı Amasia (Amasya) olarak adlandırdılar. Li’nin söylediğine göre şu andaki hızla Pangea’dan kalan parçaların birleşmesi 280 milyon yıl sürecek. Ancak, geçmişte bu akımların yön değiştirerek tekrar iç okyanusu kapattıkları da görüldü.

Kıtalar Birleştiğinde, Dünya’nın Bir Sonraki Süper Kıtası Amasya Mı Olacak?

Makalenin söylediğine göre artık bu değişim mümkün değil. Yazarların modellemesi, kıtasal hareketlerin büyük oranda okyanus kabuğunun gücüne bağlı olduğunu öneriyor. Sadece kabuk güçlüyken kıtalar yön değiştirerek genç iç okyanuslar üzerinden bir araya gelebiliyor.

Dünya’nın kabuğu soğudukça, üzerinde oluşan okyanus kabuğu da incelmeye ve zayıflamaya başladı. Li ve ortak yazarların bulduğuna göre, bundan 540 milyon yıl önce Dünya’nın sıcaklığı, artık bu tür geri dönüşlerin yaşanmasına izin vermeyecek kadar soğudu. Bu yüzden de Amasia ve gelecekteki tüm süperkıtalar dış okyanus üzerinden hareketle ortaya çıkacak…

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.