Akıllı Gündem

EMI’ın 6 aylık örnek affı müzik endüstrisi için ne anlama geliyor

EMI’ın 6 aylık örnek affı müzik endüstrisi için ne anlama geliyor

Silah, bıçak, hap, uluslararası…bunlar belki daha çok bilinen af çeşitleri. Ancak dünyanın en büyük müzik üreticisi Sony/ATV başka bir kategori üretmek için kolları sıvadı: Sampling (örneklendirme). 1 Eylül Salı gününden beri EMI’ın müzik üretimi bölümünden (News at Ten, Mastermind ve Grandstand theme’leri de içeren beste haklarını ve ses kayıtlarını kontrol hakkını elinde bulunduran divizyon) bir örnek kullanan her şarkıcı, öne çıkabileceği 6 aylık bir sürece sahip olacak. Sony/ATV daha sonrasında çalışmaların gelecekteki kullanımı için lisans pazarlığı yapacak. Bunu yaparken geçmişe dönük satışları ya da kullanımları araştırmayacak.

Müzik endüstrisi önceden beri yeni bir teknolojiye adapte olurken ayak sürümesiyle suçlanır. Bunun için hip-hop’ın evrimindeki ilk 10 yıla bakmak yeterlidir. Bu yıllar lisans haklarındaki belirsizlik ve karmaşayla bir çıkmaza sürüklenmiştir. Dolayısoyla türünün ilk örneği olan bu genel af, 21.yüzyılda müzik endüstrisinin tam da ihtiyacı olan şeyi gündeme getirmiştir. EMI Yapımcılık’ın CEO’su Alex Black, “Son 30 yıldır elektronik müziğin ve örneklendirmenin nasıl geliştiğini düşünüyordum. Elektronik müzik sektöründeki herkes KPM dizisini sever. İnsanlar bana buradaki katalogdan albüm baktıklarını ve bazı örnekleri denediklerini söyledi. Bu fikir de aklıma böyle geldi.” dedi.

Bahsi geçen KPM kataloğu EMI Yapımcılık’ın çok değerli bir parçası ve son dönemlerde Jay Z, Fatboy Slim, Gorillaz ve Jurassic 5 gibiler tarafından iç edilmiş durumda. Ancak sorunlu olanları buradan bulmak biraz zaman kaybı ve de oldukça zor bir iş. Bu yüzden Sony/ATV farklı bir taktik deniyor. Black, “Eğer insanlar maddi cezalardan korkmadan buraya gelip bu örnekleri temizlerse herkes için çok iyi olacak” diyor. Bu adım her derda deva olmaktan uzak sayılır, ancak örnekleme işini modernize hale getirmede atılacak ilk adım olabilir. Bu af şimdilik sadece EMI Yapımcılık’ı kapsıyor, zira lisans süreçleri, mastering ve yayınlama işinin hepsi aynı anda şirket tarafından kabul görebiliyor. Black, “İşte bu yüzden kütüphane müziği örnek müzik açısından her zaman iyi bir kaynak olmuştur, çünkü hepsini tek bir adımda halledebiliyoruz” diyor. Bu af Sony/ATV’ın diğer yayın katalogları için şimdilik geçerli olmayacak. Eğer örnekleme yaparsanız ve bunu beyan etmezseniz yasal süreç mutlaka başlayacaktır.

Müzik endüstrisinde uzun zamandır söylenen bir şiar vardır: Nerede hit varsa orada mahkeme ilamı vardır”. Yani her müzik kullanımı direkt bir örneği ya da yeniden yapımı mutlaka belirtmelidir. Bunun en meşhur örneği The Verve’in 1997 tarihli Bittersweet Symphony’sidir. Fred Goodman’ın 2009 yılında ölen ABDli yönetici Allen Klein’ı anlatan biyografisinde gösterildiği üzere, bestenin hakkı Klein’ın şirketi ABKCO’ya ait. Klein, her tartışmayı kzanmayı amaçlayan çetin bir pazarlıkçıdır. The Verve’i o sıralar Jazz Summers yönetiyordu ve anılarında yazdığına göre Klein ile pazarlığa girişmeleri gerektiğini görünce kendilerini kötü hissetmişlerdi. Klein, hiç tartışmadan yarı yarıya paylaşım önermiş. Summers da yarısının The Verve’e (Richard Ashcroft yeni şarkı sözünü yazmıştı), yarısının da Mick Jagger ve Keith Richards’a (orijinal şarkı yazarları) gideceğini düşünmüş. Halbuki Klein, yarısının Jagger’a, yarısınını da Richards’a gideceğini söylemek istemiş. Bu yüzden Ashcroft, en büyük hitinden hiç para kazanamamış ve adı hiçbir yerde geçmemiş.

Bir diğer örnek olay ise 12 yıllık bir mahkeme sürecinden sonra çözüme kavuşmuş. 2000 yılında Kraftwerk, Nur Mir track’inde Metal on Metal’de 2 saniyelik ritmik örneğini kullandı diğe Sabrina Setlur’a dava açmıştı. Bu dava, Alman mahkemelerinde sıkça tartışıldı, en son yargıtay 2012 yılında Kraftwerk’ün lehine karara vardı. Coldplay de Talk isimli track’leri için Kraftwerk’ün Computer Love’ından bir parça almayı başarmış olabilirlerdi, ancak Joe Satriani’den aldılar. Satriani de bu süreci yargıya taşıdı ve If I Could Fly adlı şarkısının büyük bir çoğunluğunun Viva La Vida için kopyalandığını savundu. Dava 2009 yılında çözüldü. Koşullar halka açıklanmadı ama Billboard dergisi iki taraf arasında maddi anlaşmaya varıldığını ve Coldplay’in yanlış bir şey yapmadığının kanısına varıldığını yazdı.

Tame Impala’dan Kevin Parker da şu an 1070li yılların funk grubu Skull Snaps’ten Samm Culley ile benzer bir yasal sorunu yaşıyor. Culley, Tame Impala’nın son albümünden Eventually adlı bir şarkının davullarının Culley’in eski albümünde bulunan It’s a New Day adlı şarkıdan alındığını savunuyor. Parker, avukatından mektup aldığında Intagram’ından “WOW beklenmeyen bir övgü bu” diye durumdan bahsetti: “Skull Snaps grubunun yaratıcısı benim davulumun çalıntı olduğunu düşünüyor ve bunu belirtmezsem beni dava edeceğini yazıyor! Hahha! Sam Culley, müzikoloğunu kovak için 3 günün var. Bunun bir oyun olduğunu düşünen var mı?”. Ve evet, bu bir oyun değil, dava hala görüşülüyor.

Sony/ATV tarafından başlatılan bu adım bu tarz hukuki uğraşları tabiki çözmeyecek ancak işleri daha basit ve katlanılabilir hale getirebilir. Black, “Evden müzik üretiminin artmasıyla ve kayıt için bir etikete sahip olmayı gerektirmeyen bir sürece girilmesiyle, örnekleme artık işin kendi kendine yapılabilen bir parçası haline geldi. Biz bu affı birileri gelip örneklemeyi bulsun diye değil, farkındalık yaratmak için çıkarıyoruz.” dedi. Bizce de bu adım örneklemeleri bilinir hale getirmesi açısından önemli bir adım. Yoksa ABKCO örneğindeki gibi mi olsun isterdiniz?

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ