Akıllı Gündem

Dolardan etkilenecek 40 şirket

Döviz hareketlerinin fazla ol­duğu bu dönemde, dövizdeki hare­ketten olumlu ve olumsuz etkilenen 40 şirket. Borsada hangi şirketlerin döviz açığı ve döviz fazlası var?

Dolardan etkilenecek 40 şirket

Piyasalar yurtiçinde siyasi gelişmelere ve jeopolitik risklere, yurtdışında ise yeni ABD Başkanı seçilen Donald Trump’ın icraatlarına ve FED’in hamlelerine dikkat kesildi. Kurdaki yükselişin nedenleri olarak gösterilen bu unsurlar, Borsadaki döviz açığı ve döviz fazlası olan şirketleri de etkiliyor. Uzmanlar, “Şirketleriıı ne ölçüde risk yönetimi (hedge) yaptıklarına bakılmalı” diyor.

Kasım ayını geride bırakmaya az zaman kala, piyasalar için 2016’nın son ayı da hareketli geçeceğe benziyor. Bu dö­nemde yurt içinde siyasi gelişmeler ve jeopolitik riskler ön planda olmaya de­vam edecek. Irak ve Suriye’deki geliş­meler yakından takip edilirken, baş­kanlık tartışmaları, referandum, erken seçim gibi olasılıklar piyasalar için risk oluşturuyor. TCMB’nin hamleleri, AB ve NATO ile ilişkiler ve Fitch’ten gele­bilecek not açıklaması da izlenecek ko­nular arasında yer alıyor.

Işık FX Genel Müdürü Uran Işık, bu gelişmelerin etkisiyle borsanın kur ve faizlerde görülecek yükseliş potan­siyeline paralel olarak satış baskısıyla karşılaşmasını ve 70.000’Ierin altına doğru seyir izlemesini öngörüyor. İKON Menkul Değerler Genel Müdü­rü Engin Kuru da endekste yukarı yön­lü hareketler için kurun değer kaybet­mesi gerektiği görüşünü paylaşıyor.

Yurtdışı cephesine baktığımızda ise yeni ABD Başkanı seçilen Donald Trump’ın söylemlerinin ve ekonomi politikasındaki yol haritasının en önemli gündem maddesi olduğunu görüyoruz. FED’in aralık ayında faiz ar­tışına gideceğine yönelik artan bek­lentiler de borsayı baskılıyor. Ayrıca global merkez bankalarının açıklamaları, Brexit süreci Avrupa’daki seçimler ve bankacılık sistemindeki önemini korumayı sürdürecek.

DÖVİZ POZİSYONLARI

Piyasalarda görünüm böyleyken, son dönemde dolardaki yükseliş dik­kat çekiyor. Dolar küresel olarak he­men her enstrümana karşı değer ka­zansa da, TL en düşük performans gösteren gelişmekte olan ülke para bi­rimlerinden biri.

Döviz kurunda yaşanan bu dalga­lanmalar, özellikle döviz pozisyonu bu­lunan şirketler üzerinde önemli etki­ye sahip. Bir şirketin net yabancı para pozisyonunun pozitif olması, o şirke­tin yabancı para varlıklarının yabancı para yükümlülüklerinden fazla olması anlamına geliyor. Döviz fazlası olan bu şirketler, TL değer kaybedip kur yük­seldiğinde ‘kur farkı geliri’ anlamına gelen kambiyo kârı, TL değer kaza­nıp kur düştüğünde ‘kur farkı zararı’ anlamına gelen ‘kambiyo zararı’ kay­dediyor. Net yabancı para pozisyonu negatif olan yani yabancı para varlıkla­rı yabancı para yükümlülüklerinden az olan şirketler için ise durum tam tersi diyebiliriz. Döviz açığı olan söz konu­su şirketler, kur yükseldiğinde kur far­kı zararı yazarken, düştüğünde kur farkı geliri elde ediyor. Şir­ketler döviz riskine karşı tü­rev enstrümanlarla risk yöne­timi (hedge) yaparak zararı da düşürebiliyor.

Biz de döviz hareketlerinin fazla ol­duğu bu dönemde, dövizdeki hare­ketten olumlu ve olumsuz etkilenen şirketleri belirledik. 2016 dokuz aylık sonuçlara göre bankaları ve iştiraki banka olan holdingleri liste dışında bı­rakarak, döviz fazlası ve döviz açığı olan ilk 20 şirketi sıraladık. Buna göre, dö­viz pozisyonu artıda olan şirketler ara­sında Enka İnşaat, Pegasus, Doğuş Otomotiv, Şişecam, Doğan Gazeteci­lik gibi şirketler bulunuyor. Döviz po­zisyonu ekside olan şirketler listesin­de ise THY, Türk Telekom, Tüpraş, Anadolu Efes ve Migros gibi şirketler var.

Reel Kapital Menkul Değerler Araş­tırma Uzmanı Enver Erkan, döviz açık pozisyonu olan şirketlerin piyasa ve re­el ekonomi üzerindeki belirsizliklerin arttığı dönemlerde daha fazla bilanço riskiyle karşılaşacaklarını söylüyor. Er­kan, “Bu da operasyonel anlamda kâr etseler bile döviz kurlarının yarattığı olumsuz etkiyle kârlarını artırmama­larına, zarar etmelerine veya mali sı­kıntı yasamalarına neden olur” diye de­vam ediyor. Ancak bu noktada ‘hed­ging’ mekanizmasına dikkat çekiyor. Bu mekanizmanın şirketlerde yerleş­meye başladığını söyleyen Erkan’a gö­re, ‘döviz açık pozisyonu olan her şir­ket olumsuz görünüm sergiliyor’ algı­sı doğru değil. Asıl risk, döviz kurları­nın geçmiş dönemlere göre yüksek olmasından ziyade kur oynaklığı olarak öne çıkıyor.

YATIRIMCILARA ÖNERİLER

Bir şirketin kârının ne ölçüde de­ğişim göstereceği hisse fiyat perfor­mansının en önemli belirleyicisi olduğundan kur hareketlerinin kârlılığa et­kileri yatırımcılar açısından önem arz ediyor. Ancak Gedik Yatırım Araştırma Uzmanı Ali Erkan Tanacıoğlu, yalnızca net yabancı para pozisyonunun yatı­rım karan için tek başına yeterli bir kri­ter olmadığını dile getiriyor. Tanacıoğlu, “TL’deki değer kayıpları ihracat odaklı şirketleri, TL’deki değerlenme ithalat odaklı şirketleri rekabetçi hâle getirerek ön plana çıkarabilir” diyor. Bu nedenle yatırımcılara, “Şirket ihra­cat ağırlıklı mı, ithalat ağırlıklı mı çalı­şıyor?”, “Gelirler, maliyetler ve borçlu­luk TL cinsinden mi yabancı para cin­sinden mi ve hangi ölçüde?” gibi sorular ışığında her şirket için inceleme yaparak karar vermeleri önerisinde bu­lunuyor.

ALB Forex Araştırma Uzmanı Onur Altın da, bu noktada, şirket ihracatçıy­sa ihracat yapılan bölgenin ekonomik yapısının iyi analiz edilmesi gerektiği­ni söylüyor. Altın, “Çünkü bölgede ya­şanacak ekonomik yavaşlama ihracatı ve kârlılığı azaltabilir” diyor. Onur Al­tın, önümüzdeki süreçte döviz fazlası olup hammadde maliyetleri TL cinsin­den olan ve yurtiçine satış yapan ya da hammadde maliyetleri TL olup döviz cinsinden satış yapan şirketlerin kârının artmasını bekliyor. Bu çerçevede, ham­madde maliyetleri TL cinsinden olan çimento şirketlerinin ön plana çıkabi­leceğini de dile getiriyor.

0

DÖVİZ AÇIĞI OLAN ŞİRKETLERİN ÖZEL ANALİZİ

Türk Hava Yolları: Dolar cinsinden bilanço tutan THY’nin açık pozisyonu Japon Yeni ve Euro cinsinden. Yendeki değer kazancı net finansman gelirini olumsuz yönde etkilese de Rusya ilişkilerinin normale dönme süreci bu negatifliği sınırlayacak. Asıl düzelme 2017’de görülecek.

Türk Telekom: Entegrasyon ve marka birleşmesinden güçlü sonuçlar elde eden TT’de her segment bu performansa katkıda bulundu. 10,5 milyar TL net borcu bulunan şirket, kurlardaki yükselişten olumsuz etkileniyor. Net finansal giderleri nedeniyle üçüncü çeyrekte kâr düşük kaldı.

Tüpraş: Her ne kadar tablolara göre döviz açığı olsa da, döviz pozisyonunu türev enstrümanlar, doğal hedging ve hedge muhasebesi gibi yöntemlerle yönetiyor. Bu nedenle döviz pozisyonunda açık bulunmadığı gibi 160 milyon dolar döviz fazlası var. Kur farklarından etkilenme derecesi minimal seviyede bulunuyor.

Ülker Bisküvi: Ürünlerini Ortadoğu, Rusya ve Orta Asya başta olmak üzere Avrupa, Afrika ve Amerika kıtalarına da ihraç ediyor. Ülker Bisküvi’nin içinde bulunduğu gıda sektörü negatif dalgalanmalara karşı defansif konumda. Şirketin ihracat operasyonları açısından projeksiyonları da olumlu.

Coca Cola İçecek: Uzun dönem için büyüme vaat eden CCİ’de uluslararası operasyonlarda da iyileşme eğilimi devam edecek. Şirket hammadde ve kur risklerini efektif olarak hedge ettiğinden dalgalanmalardan etkilenme oranı düşük olacak.

Borsada işlem gören otomotiv sektörü hisse analizi

 

Dolar yıl sonu ne kadar olur? Tahminler değişti

Ceren Oral/Ekonomist

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ