Akıllı Gündem

Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksi şirketleri teşvik ediyor

Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksi çalışmalarına 2010 yılında, hesaplanmasına ise 2014 yılında başlandı. Amaç, borsaya kote şirketlerin sürdürülebilirlik konusundaki farkmdaîıklanm artırmak ve sürdürülebilirlik yaklaşımının gelişimine katkıda bulunmaktı. Borsa İstanbul Yönetim ve İcra Kurulu Başkam Himmet Karadağ, endeksin hesaplanmasıyla sürdürülebilirlik performansı yüksek şirketlerin çalışmalarının daha görünür olduğuna dikkat çekiyor. Karadağ, “Sürdürülebilirlik çalışmalarının devamı ve artırılması açısından da teşvik edici oldu” diyor.

Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksi şirketleri teşvik ediyor

Borsa İstanbul Yönetim ve İcra Kurulu Başkam Himmet Karadağ, Sürdürülebilirlik Endeksi’ni ve endeksteki son gelişmeleri Capital dergisine değerlendirdi. İşte Karadağ’ın dergiye verdiği o röportaj…

Borsa İstanbul, Sürdürülebilirlik Endeksi ’nin yola çıkış amacı neydi ?

Borsa İstanbul’da Sürdürülebilirlik Endeksi’ne ilişkin çalışmalar, 2010 yı­lında başlamış ve 2014 yılı itibariyle BIST Sürdürülebilirlik Endeksi he­saplanmaya başlanmıştır. Endeksinin oluşturulmasındaki amaç, Borsa İs­tanbul’a kote şirketlerin sürdürülebi­lirlik konusundaki farkmdaîıklarını artırmak ve piyasada sürdürülebilirlik yaklaşımının gelişmesine katkıda bu­lunmaktır. Ayrıca endekste yer almak şirketlerin bilinirlik ve itibarlarını da ar­tırdığından şirketlerin sürdürülebilir­lik konusundaki çalışmalarım yoğun­laştırmalarına katkıda bulunma amaç­ları da endeksin hesaplanmaya başlanmasında etken olmuştur. Bunlara ek olarak endeksin, endekse dayalı finansal ürünler için temel oluşturma­sı hedeflenmiştir.

Dünyadaki endekslerle Borsa İstanbul endeksi arasında benzerlik var mı ?

Gelişmiş ülkelerde BIST Sürdürü­lebilirlik Endeksi, benzeri endekslere talep daha yoğun olduğundan DJSI, MSCIESG, FTSE4Good gibi endeksler, hem gelişmiş ülke paylarını hem de ge­lişmekte olan ülke paylarını kapsayan farklı endeks grupları olarak hesaplan­maktadır. Brezilya, Güney Afrika gibi gelişmekte olan ülkelerde de sürdürü­lebilirlik endekslerinin hesaplanması­na başlanmıştır. Johannesburg Borsası tarafından hesaplanan JSE SRİ endek­sinin araştırma metodolojisi, BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Araştırma Meto­dolojisi ile benzerlik göstermektedir. Metodolojinin oluşturulmasında her iki borsanın da Vigeo EIRTS firması ile an­laşmaları sebebiyle araştırma metodolojileri Vigeo EIRIS global araştırma me­todolojisi temel alınarak hazırlanmış ol­ması bu benzerlikte etkendir. Ayrıca bahsi geçen diğer sürdürülebilirlik en­deksleri de piyasa değeri ağırlıklı endekslerdir. Şirketlerin endeks seçimi sürdürülebilirlik konusundaki perfor­manslarına bağlıyken endeksin değeri şirketlerin piyasa değerlerine göre he­saplanmaktadır. Bu konuda farklı uy­gulamalar da mevcuttur.

[colored_box color=”eg. blue, green, grey, red, yellow”]

“Sürdürülebilirlik çalışmaları kamuya açık olmalı”

ŞEFFAFLIK Şirketler öncelikli olarak çevresel, sosyal ve yönetimsel konuları iş süreçlerinin ve karar alma mekanizmalarının bir parçası haline getirmeli, uzun vadeli sürdürülebilir bir yapı oluşturma hedefiyle hareket etmeliler. Bunun yanı sıra endekste yer alabilmek için bu kapsamdaki çalışmalarını kamuya açık hale getirmeleri ve şeffaf olmaları gerekmektedir.

KAPSAM Sürdürülebilirlik konusundaki çalışmalarını BIST Sürdürülebilirlik Endeksi araştırma metodolojisinde de belirtildiği derecede kapsamlı ve ayrıntılı bir şekilde kamuya açık hale getirmeleri, çalışmalarının doğru bir şekilde değerlenebilmesi için büyük önem taşımaktadır. Bunun ötesinde mevcut endeks kurallarına göre sadece BIST 100 endeksinde yer alan şirketler sürdürülebilirlik değerlemesine tabi olabilmektedir.

[/colored_box]

Nasıl uygulamalar?

Örneğin söz konusu endekslerden biraz farklılaşmış olan karbon endeks­lerinin bazıları endeksin hesaplanma­sında şirketlerin karbon emisyonları­nın ölçümüyle aldıkları puanı da en­deks hesaplamasına dahil etmektedir.

Şirketler endekse nasıl dahil oluyor?

BIST Sürdürülebilirlik Endeksi te­mel kurallarına göre BIST 50 endek­sinde yer alan şirketler zorunlu olarak, BIST 100 endeksinde yer alıp BIST 50 Endeksinde yer almayan şirketler ise gönüllü olarak sürdürülebilirlik değer­lemesine tabi olmaktadır.

Değerlemeye tabi şirketler listesi her yıl aralık ayı sonunda belirlenerek ilan edilmektedir. Değerlemeye tabi şirketler listesinin belirlenmesinde sektörel, bölgesel ve benzeri ayrımlar yapılmamaktayken şirketlerin endek­se alınmaları konusunda aynı şey söz konusu değildir. Endekste yer alacak şirketler, BIST Sürdürülebilirlik En­deksi temel kuralları içerisinde yer alan endeks seçim kriterlerinin tamamını sağlayan şirketlerden oluşur. Şirketle­rin endekse alınırken tabi oldukları söz konusu kriterler, şirketlerin yer aldık­ları sektör ya da faaliyet gösterdikleri ülkelerin riskine göre farklılık göster­mektedir.

Endeks seçim kriterleri, BIST Sür­dürülebilirlik Endeksi araştırma me­todolojisi kriterlerinin içerisinden se­çilmiş bir kriter setidir. Araştırma metodolojisine göre değerlemesi ya­pılan ve profilleri oluşturulan şirket­ler endeks seçim kriterlerinin tamamı­nı sağlamaları halinde endekse alın­maktadır. Araştırma metodolojisi Vigeo ElRIS’e ait global araştırma me­todolojisi temel alınarak Borsa İstan­bul ve Vigeo EIRIS tarafından oluştu­rulmuştur. Şirket değerlemeleri de yine yapılan iş birliği çerçevesinde Vi­geo EIRIS tarafından yapılmaktadır. Şirketlerin endekse alınması ve endek­sin hesaplanması ise Borsa İstanbul ta­rafından yapılmaktadır.

Bu endeksteki şirketlerin ortak özellikleri nelerdir?

Endekste yer alan şirketlerin en önemli ortak özellikleri yüksek sürdürülebilirlik performansları, diğer bir de­yişle finansal olmayan risklerini yönet­me becerileridir. Endekste yer alan şir­ketler, faaliyetleriyle ilgili tüm alanlar­da, iş süreçlerinin planlanmasında çevresel, sosyal ve yönetimsel konula­rı da dikkate almakta, belirledikleri po­tansiyel risklere karşı önlem alarak şir­ketlerinin uzun dönemli sağlık ve kârlılığını hedeflemektedir. Ayrıca, BIST Sürdürülebilirlik Endeksi’nde yer alan şirketler, BIST 50 ve BIST 100 şirket­leri içerisinden seçilmiş olduklarından, endeks yüksek işlem hacmi ve piyasa değerine sahip şirketlerden oluşmak­tadır.

Sürdürülebilirlik konusunda hedefinizi paylaşabilir misiniz? Bu endeks için gelecekte nasıl bir hedef koydunuz?

Şirketlerin sürdürülebilirlik perfor­manslarını daha üst seviyelere çıkar­malarını teşvik amacıyla ilerleyen yıl­larda endeks seçim kriterlerindeki eşik değerlerin kademeli olarak yük­seltilmesi düşünülmektedir. Geçtiği­miz yıl araştırma metodolojisine ekle­nen bankacılık kriterlerinin bu kap­samda “endeks seçim kriterlerine eklenmesi hedeflenmektedir. Çevre­sel, sosyal ve kurumsal alandaki diğer kriterlerin de sayıca artırılması ve bu alanlardaki raporlama kriterlerinin de yine kademeli olarak eklenmesi amaçlanmaktadır.

 

Bu endeks ülke için, iş dünyası için ne gibi katkılar sağlayacak ?

Çalışmalarına 2010 yılında, hesap­lanmasına 2014 yılında başlanan en­deks, sürdürülebilirlik performansı üst düzeyde olan şirketler için bir vit­rin görevi görmektedir.

Endeksin hesaplanmasıyla birlikte sürdürülebilirlik konusunda çalışma­ları olan ve bu alanda performansı yük­sek şirketlerin bu alandaki çalışmala­rı piyasa tarafından daha görünür hale gelmiş ve sürdürülebilirlik çalışma­larının devamı ve artırılması açısından teşvik edici olmuştur. Bu alanda henüz çalışmaları olmayan şirketler ise sürdü­rülebilirlik konusuna artan ilgiyle bir­likte bu konuda adımlar atma eğilimi­ne girmişlerdir.

Değerlemeye alınıp ilk yıllarda en­dekse giremeyen bazı şirketler takip eden süreçte çalışmalarını hızlandıra­rak endekse girebilmişlerdir. Bu kap­samda, BIST Sürdürülebilirlik Endeksi’nin şirketler açısından gözle görülür bir teşvik ediciliği olmuştur. Bu sayede, ilerleyen dönemde de BIST Sürdürelebilirlik Endeksi’nin, işlem gören şir­ketlerin kalitesini artırması ve şirketle­rin ve Borsa İstanbul’un ulusal ve uluslararası arenada prestijine olumlu katkı sağlaması beklenmektedir.

Şirketlerin bu sayede daha düşük maliyetli finansman ve yatırını imkan­larına kavuşmaları ve küresel tedarik­çi ve müşterilere daha kolay erişim sağlayabilmeleri beklenmektedir. Ay­rıca çevresel, sosyal ve yönetimsel konulara duyarlı yatırımcıların Bor­sa İstanbul’da işlem gören şirket pay­larına yatırımını teşvik etmesi ve bu sayede ülkeye fon girişini artırması beklenmiyor.

 

 

 

“Şirketleri Vigeo EIRIS takip ediyor”

Sürdürülebilirlik Endeksi’ndeki şirketleri nasıl takip ediyorsunuz? Kriterlere uyum için bir izleme yönteminiz var mı ?

Şirketlerin kriterlere uyumlulukları yapılan iş birliği çerçevesinde Vigeo EIRIS tarafından takip edilmektedir. Aralık ayı itibariyle “Değerlemeye tabi şirketler listesi”ne dahil edilen şirketler haziran sonu itibariyle kamuya açıklamış oldukları verilerle değerlemeye alınır. Şirketlerin araştırma metodolojisinde yer alan kriterlere uyumlulukları, Vigeo EIRIS uzmanları tarafından web sitesinde direkt olarak veya Sürdürülebilirlik Raporu, Yıllık Rapor gibi raporlar içerisinde yayımlanan veriler kullanılarak yapılmaktadır. Ayrıca şirketlerin ISO gibi uluslararası standartlarla uyumluluk beyanları veya taahhütleri de bu kapsamda dikkate alınmaktadır.

 

“12 şirket gönüllü oldu”

Endekse girmek isteyen çok sayıda şirket var mı? Anadolu’dan da talep oluyor mu?

Geçtiğimiz yıl ilk kez gönüllü şirketlerin değerlemeye alınmasına başlanmış ve 12 şirket değerlemeye alınmak üzere gönüllü olmuştur. Endeksin bilinirliğinin ve sürdürülebilirlik konusuna ilginin artışıyla birlikte önümüzdeki yıllarda gönüllü şirket sayısında artış beklenmektedir. Gönüllü şirketlerin çoğunluğu İstanbul şirketleri olmakla birlikte bir adet de Bursa merkezli şirket bulunmaktadır; ancak zorunlu değerlemeye alınan BIST 50 şirketleri arasında birden fazla Anadolu şirketi yer almakta ve bu şirketlerin bir kısmı içinde bulunduğumuz endeks döneminde endekste yer almaktadırlar.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ