DOLAR
32,1473
EURO
35,0576
ALTIN
2.517,82
BIST
10.643,58
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
22°C
İstanbul
22°C
Az Bulutlu
Salı Parçalı Bulutlu
24°C
Çarşamba Az Bulutlu
21°C
Perşembe Az Bulutlu
22°C
Cuma Az Bulutlu
23°C
SON DAKİKA
20:01 Hentbolde Final Serisi Maçları Başladı
19:36 Düzce’de Trafikte Yarış Kazayla Sonuçlandı!
19:36 Bursa Gemlik’te Toki’deki Üniversitelilere Tahliye Şoku!
19:22 Tbmm’de Kanun Teklifi Görüşmeleri Sürecek
19:06 Kocaeli’de Pedallar ‘Barış’ İçin Çevrildi
19:06 Bakan Bak’tan Gençliğin Gurur Tablosu
19:00 Fırat Kalkanı’nda 5 Terörist Etkisiz
18:36 İzmir’i Dünyaya, Dünyayı İzmir’e Bağlamada Havadan Yeni Hedef
18:00 İletişim’den New York’ta ‘Türkiye Yüzyılı’ Sergisi
17:37 Sakaryalı Güreşçi Avrupa’da Milli Forma Giyecek
17:10 Bingöl Milletvekili Berdibek’e ‘Onursal’ Görev
17:09 Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Milli Sporcu İle Güldüren Diyalogu
16:38 Bursa Nilüfer’de Kardeş Kentler Potada Buluştu
16:07 Narlıdere’de Gençlik Turnuvası’nda Final Heyecanı
16:00 Konut Fiyatlarında Yüzde 52 Artış
15:40 Başkan Tugay Samsun’da Bandırma Vapuru’nu Ziyaret Etti
15:40 Başkan Tugay: “İzmir Ve Samsun Kadersel Olarak Bağlı İki Şehir”
15:39 Lösev’in İyileşmiş Gençleri, 19 Mayıs’ta Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ü Anmak Ve Saygılarını İletmek Amacıyla Ulus’ta Atatürk Anıtı’na Çelenk Koydu
15:25 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik Ve Spor Bayramı’nın 105. Yıl Dönümü, 19 Mayıs 2024 Pazar Günü Malkara’da Düzenlenen Tören Ve Etkinlikler İle Coşkuyla Kutlandı
15:25 Başkan Özarslan Samsun’dan Gelen Türk Bayrağını Ve Toprağı Teslim Aldı
TÜMÜNÜ GÖSTER →

Afyon’u Patlamak Deyiminin Anlamı Ne? İşte Hikayesi

Her dilin zenginliğini oluşturan bazı atasözleri ve deyimler vardır. Bizim dilimiz, bu konudaki en zengin dillerden bir tanesi. Kullandığımız …

Afyon’u Patlamak Deyiminin Anlamı Ne? İşte Hikayesi
21.02.2022 18:26
A+
A-

Her dilin zenginliğini oluşturan bazı atasözleri ve deyimler vardır. Bizim dilimiz, bu konudaki en zengin dillerden bir tanesi. Kullandığımız atasözleri ve deyimler, çoğu zaman kelime anlamından farklı olarak kullanılarak yeni bir anlam kazanır. Bunlardan bir tanesi de afyonu patlamak deyimidir. Afyonu patlamak deyimini sık sık, özellikle de sabahın erken saatlerinde huysuz insanlar gördüğümüzde kullanırız.

Afyonu patlamak deyiminin ilk ortaya çıkışı Osmanlı dönemine kadar uzanıyor. Bugün daha çok sabahın erken saatlerinde huysuz olan kişiler için kullandığımız bu deyim, ilk ortaya çıktığı dönemde oruç tutan afyon bağımlıları için kullanılıyordu. Ortaya çıkış öyküsü ise sözlü tarihimizin en ilginç olaylarından biridir. Gelin afyonu patlamak ne demek biraz daha yakından inceleyelim ve bu deyimin anlamıyla hikayesinin detaylarına bakalım.

Afyonu patlamak deyiminin anlamı ne?

Günün erken saatlerinde ‘Daha afyonum patlamadı.’ ya da ‘Daha afyonu patlamamış.’ şeklinde sık sık kullandığımız afyonu patlamak deyimi; yeni uyanmış, daha kendine gelememiş, uykusunu alamamış sinirli ve huysuz insanlar için kullanılan bir deyimdir.

Afyonu patlamak deyimini kendimiz için kullanabildiğimiz gibi başkaları için de kullanabiliriz. Bu deyimin kullanımı sırasında dikkat edilmesi gereken nokta, huysuzluk durumunun sabah saatlerinde yaşanıyor olmasıdır. Yani devamlı huysuz ve sinirli olan bir kişi için afyonu patlamamış demek doğru bir kullanım değildir.

Afyon’u Patlamak Deyiminin Anlamı Ne? İşte Hikayesi

Afyonu patlamak deyiminin ilginç hikayesi:

Osmanlı İmparatorluğu döneminde, tahmini 15. yüzyılda Ramazan ayında, bugün de olduğu gibi tüm Müslümanlar oruç tutuyordu. Oruç boyunca yemek, içmek yasaktır. Susuzluğa ve açlığa bir şekilde dayansalar da çok daha kötü alışkanlıkları olanların farklı sorunları oluyordu. O dönem, afyon adı verilen uyuşturucu halk arasında epey yaygındı.

Oruç tutan afyon bağımlıları, koca gün boyunca bu alışkanlıklarından uzak kalamadıkları için bir çözüm buldular. Afyonu, bir tür kapsülün içine yerleştiriyor ve sahurda su ile ilaç gibi yutuyorlardı. Mide asidinin etkisiyle bu kapsül, sabah saatlerinde patlıyor ve içindeki afyon önce mideye, daha sonra da kana karışarak bağımlının ihtiyacını karşılıyordu.

Afyonun içine konularak yutulan kapsül el yapımı olduğu için ne zaman eriyeceği tam olarak belli değildi. Afyonunu alamamış bağımlılar, özellikle sabah erken saatlerde, henüz afyon kapsülleri patlamadığı için epey sinirli oluyorlardı. Halk da bu insanları gördüğü zaman ‘Daha afyonu patlamamış.’ diyordu.

Afyonu patlamak nasıl deyim haline geldi?

Afyon’u Patlamak Deyiminin Anlamı Ne? İşte Hikayesi

Afyonkarahisar ilimize de adını veren afyon, bu bölgede ve benzer iklime sahip bölgelerde yetiştirilen haşhaştan elde edilir. Yemeklerde kullandığımız haşhaş, bu bitkinin kurutularak kullanılan tohumudur. Afyon elde etmek için taze haşhaş bitkisi bir bıçakla çizilir ve beyaz sıvısı çıkarılır. Bu sıvı havayla temas edince macun kıvamını alır ve afyon adı verilen uyuşturucu madde edilir. Afyon, pek çok uyuşturucunun da hammaddesidir.

Halk arasında uyuşturucunun bu kadar yaygın olması ve hatta bir deyime konu olması şaşırtıcı gelebilir. Ancak unutmayın, bugün öldürücülüğü kanıtlanmış sigara bile bir dönem doktorlar tarafından öneriliyordu. Afyonun da bu uyuşturucu etkisi zaman içinde ortaya çıkınca 17. yüzyılın başlarında sıkı yasaklar getirildi.

Afyon o kadar yaygındı ki bazı mahkeme tutanaklarında afyon bağımlısı kişilerin, işledikleri suçların hafifletici nedeni olarak afyonlarının patlamadığını söyledikleri vakalar vardır. Elbette, yasaklardan sonra bu durum değişmiş ve afyon bağımlılarının sayısı giderek azalmıştır. Ancak afyonu patlamayan kişilerin huysuzluklarının anısı baki kalmış ve bugün bize bir deyim kazandırmıştır.

Osmanlı’da yaşayan afyon bağımlılarından bir hatıra olarak günümüze deyim olarak kalan afyonu patlamak ne demek sorusunu yanıtlayarak anlamından ve hikayesinden bahsettik. Bugün kullanmakta olduğumuz bütün deyimlerin ve atasözlerinin bu tür hikayelere sahip olduğunu bilmek, kültürümüzün ve dilimizin zenginliğini bir kez daha ortaya koyuyor.

ETİKETLER: , , , ,
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.