DOLAR
18,6411
EURO
19,6689
ALTIN
1.081,66
BIST
5.005,30
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Hafif Yağmurlu
17°C
İstanbul
17°C
Hafif Yağmurlu
Cumartesi Çok Bulutlu
20°C
Pazar Az Bulutlu
17°C
Pazartesi Hafif Yağmurlu
11°C
Salı Hafif Yağmurlu
11°C

9 sene boyunca fark edilmeyen ve herkesi kandıran internet yalanı: Wikipedia’nın Alan MacMasters faciası

Wikipedia’da, elektrikli ekmek kızartma makinesinin 1800’lerin sonunda İskoç bir bilim insanı tarafından icat edildiği yazıyor. Ancak 15 yaşında …

9 sene boyunca fark edilmeyen ve herkesi kandıran internet yalanı: Wikipedia’nın Alan MacMasters faciası
24.11.2022 15:26
A+
A-

Wikipedia’da, elektrikli ekmek kızartma makinesinin 1800’lerin sonunda İskoç bir bilim insanı tarafından icat edildiği yazıyor. Ancak 15 yaşında bir kız, web sitesinde elektrikli su ısıtıcısını icat ettiği söylenen Alan MacMasters‘ın sayfasına baktığında, onunla ilgili tuhaf bir şey fark etti. MacMasters’ın 1890’larda çekilmiş olduğu iddia edilen fotoğrafında bir gariplik vardı.

Adının Adam olduğu açıklanan genç, “İlk baktığımda normal bir fotoğraf gibi görünmediğini fark ettim. Üzerinde oynanmış gibi görünüyordu” diyor.

Bunun dışında, ilk bakışta makale, bol miktarda referansla tamamlanmış herhangi bir makaleye benziyordu. Makale, MacMasters’ın filamentler için daha ucuz metaller ve telde büyük miktarlarda nikel kullanarak maliyetleri düşürmeye çalıştığını iddia ediyor. MacMasters’ın, “Ortaya çıkan lamba o kadar ısındı ki, yakındaki ekmeği kızartmaya başladı” dediğine vurgu yapıyor.

Wikipedia’da uzun süre varlığını sürdüren MacMasters sayfası böyle görünüyordu.

Makaleye göre, MacMasters üretilmek üzere satmadan önce bir meslektaşının laboratuvarında tasarımı mükemmelleştirmek için birkaç ay harcadı. MacMasters’ın ekmek kızartma makinesi ‘Eclipse’ olarak pazara sunuldu. Seramik bir taban üzerine inşa edilmiş dört elektrik filamentine sahipti. Elektrik, bir lamba ile priz arasına takılan bir adaptörle sağlanıyordu.

İnanılmaz bir şekilde, MacMasters isminde bir mucit aslında yok. Ama hakkındaki bu iddiaların çoğu, Wikipedia’nın kabul edilebilir bulduğu yayınlara dayanıyordu ve Wikipedia’nın (genellikle gayretli) editörlerinden hiçbiri tarafından yıllarca sorgulanmadı.

Adam, durumu Wikipedia’ya bildirdiğinde, bunun siteye kasıtlı olarak yanlış bilgi gönderme eylemi olduğu ortaya çıktı. Araştırmalar, alıntıların tamamen döngüsel olduğunu ve bu sayfanın aslında canı sıkılan bir öğrencinin aldatmacası olduğunu ortaya çıkardı. Makaleyi bilerek bir aldatmaca olarak hazırlamışlar ve görüntüyü Photoshop ile 1890’lardan kalmış gibi göstermeye çalışmışlar.

Aldatmaca Şubat 2013’ten Temmuz 2022’ye kadar fark edilmedi. Sonunda bu yılın Temmuz ayında kaldırıldı, ancak referanslar bağlı kalmaya devam etti.

Ekmek kızartma makinesinin gerçek mucidi kim?

Avrupa ve ABD’deki ekmek kızartma makinesi koleksiyonerlerinin yanı sıra ev aletleri konusunda uzman müze küratörleriyle konuşan BBC, cevaba ulaşmanın çok zor olduğunu söylüyor. Birden fazla kaynağa göre, ticari olarak temin edilebilen ve başarılı olan bir ekmek kızartma makinesinin ilk patenti, ABD’deki General Electric şirketi adına 1909’da Frank Shailor tarafından sunuldu.

D-12 olarak adlandırılan ekmek kızartma makinesinin, ticari olarak temin edilebilen ilk elektrikli ekmek kızartma makinesi olduğu kabul ediliyor.

D-12 elektrikli ekmek kızartma makinesi
ETİKETLER:
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.